Gepersonaliseerd leren met ict


Designteam

In december 2018 is er binnen het Mediacollege Amsterdam (Ma), vanuit iXperium, een designteam opgestart. Vanuit het thema ‘gepersonaliseerd leren met ict’ zijn verschillende docenten samengekomen om het onderzoeksgebied van dit designteam te bepalen. ⬇️⬇️

Na gesprekken met betrokken docenten in verschillende Microsoft Teams werd duidelijk dat het designteam zich zou gaan focussen op het gebruik van Microsoft Teams met studenten. De vragen hierbij waren vooral hoe gepersonaliseerd leren met ict gestimuleerd kan worden, hoe peerfeedback gegeven en een onderzoekende houding bevorderd kunnen worden. Centraal hierbij staat gepersonaliseerd leren met ict.

Het designteam heeft gewerkt met de volgende werkhypothese:

'Door het gebruik van toepassingen binnen Microsoft Teams kunnen studenten (gericht) feedback geven en ontvangen. Ik verwacht voor opdrachten waar theoretische kennis gevraagd wordt bij beroepsgerichte vakken onder BOL- en niveau 3, 4 studenten te bereiken dat ze bij het uitvoeren van de opdracht een onderzoekende houding aannemen omdat studenten meer zicht krijgen op hun positie op de leerlijn. Het meetbare resultaat hiervan zijn producten waarbij de student het proces kan laten zien en de keuzes kan onderbouwen.’

De didactische elementen die centraal staan in dit onderzoek, zijn:

  • Gepersonaliseerd leren
  • Onderzoekende houding
  • Peerfeedback

Het gebruik van functionaliteiten die in dit onderzoek uitgeprobeerd zijn, zijn:

  • Delen van lesmateriaal en informatie
  • Communicatie tussen studenten
  • Communicatie tussen docent en student
  • Inleveren van opdrachten

Dit proces heeft uiteindelijk geleid tot het volgende advies richting het Mediacollege Amsterdam: Microsoft Teams is een goed platform om in te zetten voor gepersonaliseerd leren. Wanneer een docent Microsoft Teams gebruikt (of wil gebruiken) met studenten, adviseren wij alle aanwezige lesstof van een vak te uploaden zodat de student zelf kan bepalen in welke snelheid hij of zij de lesstof door kan kijken. We adviseren de docent daarnaast om de lesstof op Microsoft Teams te laten staan, ook wanneer de inhoud van de les al aan bod is gekomen. Op deze manier blijft de lesinhoud beschikbaar voor studenten. Hier onderscheidt Microsoft Teams zich ook van Magister, waar lesinhoud na een bepaalde periode afgesloten wordt voor de leerling. Tijdens de experimenten hebben de docenten ontdekt dat Microsoft Teams niet het juiste platform is om een onderzoekende houding bij studenten te stimuleren. Als platform is Educator op dit vlak geschikter. Verder hebben de docenten ontdekt dat het aanwakkeren van een onderzoekende houding bij studenten niet ontstaat door de keuze voor een bepaald platform maar door het soort opdracht en het onderwijsconcept waar de student onderdeel van uitmaakt. Dit, omdat het onderwijsconcept de student uitdaagt om zaken te onderzoeken en uit te pluizen. De opdracht zelf bepaalt de mate waarin een onderzoekende houding wordt gestimuleerd. De online omgeving van Microsoft Teams doet dit niet. Dit betekent echter niet dat er geen opdrachten geüpload kunnen worden die dit wel stimuleren.

Een derde didactisch element wat in het experiment van de docenten terugkomt, is peerfeedback. Bij peerfeedback geven studenten onderling aan elkaar feedback op gemaakte opdrachten. De chat in Microsoft Teams is hier een geschikte functionaliteit voor omdat de twee studenten afgezonderd van de rest van de klas in contact met elkaar kunnen zijn. Bij dit onderdeel is er specifiek gekeken naar het moment waarop peerfeedback werd ingezet. Dit omdat er vooraf de aanname was dat een leerplatform zoals Microsoft Teams stimuleert dat leren niet tijd- en plaatsgebonden is maar altijd en overal kan plaatsvinden. Dit geldt ook voor functionaliteiten zoals het delen van bestanden, de mogelijkheid om feedback aan elkaar te vragen in het gesprekken-tabblad of via de chat. Ook kan er in Classnotebook in hetzelfde document worden gewerkt, waar feedback aan elkaar gegeven kan worden. Uit het experiment blijkt dat de menselijke interactie van belang is bij het geven van peerfeedback. Intonatie van de stem en mimiek in het gezicht zijn niet zichtbaar bij geschreven berichten en dit zijn juist belangrijke elementen bij het geven van peerfeedback. Studenten hebben het meest behoefte aan het mondeling bespreken van feedback, vervolgens aan het met de hand uitschrijven van feedback. Door Microsoft Teams kunnen studenten sneller met elkaar in contact komen via de chat, onder andere op afstand. Zij kunnen elkaar opzoeken wanneer ze niet in de klas zitten of wanneer de docent in de klas bezig is met iets anders. Dit maakt het moment van contact onafhankelijk van de context.

Wanneer een docent peerfeedback wil bevorderen, kan Microsoft Teams een geschikt platform zijn. Het platform bevat verschillende functionaliteiten die dit peerfeedback faciliteren en bevorderen, mits de student een passende introductie en oefenruimte hiervoor krijgt. Het advies hierbij luidt wel dat het gebruik van Microsoft Teams en de bijbehorende functionaliteiten toegelicht en uitgeprobeerd worden. Neem als docent voldoende tijd om de introductie voor te bereiden, neem de tijd voor de introductie zelf en laat de studenten lang genoeg uitproberen zodat zij het principe en de functionaliteiten begrijpen en aan deze manier van werken kunnen werken. Naast de didactische elementen heeft het designteam ook verschillende functionele elementen onder de loep genomen: Het platform Microsoft Teams is zeer geschikt voor het delen van lesmateriaal. Docenten kunnen gemakkelijk hun lessen uploaden. Studenten kunnen dit gemakkelijk inzien. Wel worden de bestanden op zo’n manier opgeslagen dat deze bewerkt kunnen worden. Voor lesbrieven is dit niet wenselijk. Dit probleem wordt kleiner wanneer docenten hun lesbrieven als PDF opslaan. Lesmateriaal kan gedeeld worden door het op te slaan in bestanden. Informatie kan ook op deze manier gedeeld worden. Om een goed overzicht te houden op het geüploade lesmateriaal en informatie, is het verstandig om werkafspraken te maken over uploaden en de benaming van bestanden. Op die manier is informatie snel terug te vinden via de zoekfunctie.

Als communicatieplatvorm voor studenten is Teams geschikt. Spreken of reageren kan via de chat, het gesprekken-kanaal of OneNote. Dit kan verschillende functies hebben: overleggen over de lesstof, gezellig kletsen, samenwerken, feedback geven of vragen aan elkaar stellen. De docenten hebben ontdekt dat de studenten het platform prettig vinden om met elkaar te communiceren. De studenten weten elkaar te vinden en zijn bekend met het soort functionaliteit. Tegelijkertijd denkt Jeroen dat de Teamsomgeving voor studenten niet veel gebruikt gaat worden om te communiceren. De studenten gebruiken Whatsapp voor veel van hun onderlinge communicatie. Een docent kan ervoor kiezen het gesprekkenkanaal zo in te richten dat alleen hij of zij zelf berichten kan plaatsen. De student kan dan alleen de berichten lezen, niet reageren. Op die manier ontstaat er een eenzijdige communicatie, waarin de docent informatie of documenten deelt. Het is ook mogelijk om de studenten wel te laten reageren. Op die manier ontstaat er interactie tussen docent en student. De studenten gaven in de evaluatie aan dat zij de communicatie via Teams als prettig ervoeren. Laat studenten dus het best met elkaar in contact komen.

Teams in verhouding tot Magister en Educator

Op Teams kunnen de docenten hun lesinhoud laten staan totdat zij het eraf willen halen. Dus het blijft zichtbaar en beschikbaar voor studenten.

Dit is een pluspunt ten opzichte van Magister, omdat hier na een bepaalde periode de lesbrieven sluiten. Dit betekent dat een student via Magister niet terug of vooruit kan blikken op de lesstof. De lesstof op Teams verdwijnt pas wanneer de docent ervoor kiest deze documenten van Teams te verwijderen. Een voordeel van Magister is dat de docent inzicht krijgt in de cijfers en de zorggeschiedenis van de student. Magister is het enige platform waar dit inzichtelijk is. Hier vult Educator mooi op aan met inzicht in het leerproces, gebaseerd op de doorlopen werkprocessen. Teams bevat als enige van de drie platvormen communicatiemogelijkheden en de mogelijkheid om lesmateriaal langdurig online te bewaren. Ook kan er als enige samengewerkt worden via Teams. Het sterke punt van Educator is dat het tegelijkertijd een meetinstrument is. Het geeft geen cijfers, de metingen vinden plaats door reflectie van de student en een evaluatie van de docent over de student. Er wordt dus zowel gemeten vanuit de docent als de student. Deze twee verschillende metingen (en de mogelijke overeenkomsten hieruit) zijn basis voor het gesprek tussen docent en student over het functioneren van de student. Er wordt beoordeeld op onderzoek en experiment; conceptontwikkeling en communicatie; projectmanagementvaardigheden; ontwerp en vormgeving; feedback; presentatie en reflectie; professionalisering; mediawijsheid en ethiek.