Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap


MBOMEDIAWIJS.NL , BURGERSCHAPMBO.NL

EN OPEN LEERMATERIALEN

Het delen, vinden en hergebruiken van kennis en leermaterialen vormt een belangrijke basis in het werk van het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap. Vanuit die gedachte werken we al jaren aan publiek toegankelijke kennisplatforms [mbomediawijs.nl & burgerschapmbo.nl] voor het mbo.

In het afgelopen schooljaar hebben we daarmee een belangrijke stap gezet: mbomediawijs.nl is vernieuwd en verder uitgebreid en daarnaast is het nieuwe platform burgerschapmbo.nl gelanceerd. Samen brengen de platforms een brede collectie open leermaterialen op het thema mediawijsheid en burgerschap, onderzoeken en praktijkgerichte kennis bij elkaar en maken deze toegankelijk voor mbo-docenten. Zo bouwen we verder aan een duurzame kennisinfrastructuur waarin materialen beter worden gevonden, gedeeld en hergebruikt.

Voor de vernieuwing van mbomediawijs.nl en de ontwikkeling van het nieuwe platform burgerschapmbo.nl hebben we een behoefteonderzoek onder de doelgroep de mbo-docent uitgevoerd. De inzichten uit dit onderzoek zijn meegenomen in de inrichting en doorontwikkeling van beide platforms, met specifieke aandacht voor het verbeteren van de vindbaarheid, toegankelijkheid, uitwisselbaarheid en herbruikbaarheid van materialen.

Sinds de start in 2014 heeft mbomediawijs.nl verschillende vormen en ontwikkelingen doorgemaakt. Ook dit schooljaar is het platform grondig vernieuwd. Het open leermiddelenplatform is verder ontwikkeld als centrale plek voor kennisdeling over mediawijsheid in het mbo en heef de grootste collectie open leermaterialen over mediawijsheid voor het mbo. Inmiddels bestaat de collectie uit 429 open leermaterialen zoals lessen, werkvormen, tutorials, onderzoeken en overig materiaal zoals stappenplannen, praatplaten, gesprektools enz.

Naast het toevoegen van nieuw materiaal is ook een groot deel van de bestaande collectie geactualiseerd. Daarbij lag de focus op het updaten van bronvermeldingen, koppelen van gerelateerd materiaal, metadata, zoekfunctionaliteit en herbruikbaarheid van de materialen. Zo maken we het steeds eenvoudiger voor mbo-docenten om relevante mediawijsheid kennis en materialen te vinden, te delen en opnieuw te gebruiken, en blijft de collectie duurzaam beschikbaar voor het mbo.

Lessen

181

Werkvormen

89

Tutorials

93

Overig

63

Onderzoeken

3

WEERGAVE

40290

September 2018 t/m Augustus 2019

70739

September 2019 t/m Augustus 2020

77518

September 2020 t/m Augustus 2021

78991

September 2021 t/m Augustus 2022

85363

September 2022 t/m Augustus 2023

124867

September 2023 t/m Augustus 2024

120022

September 2024 t/m Augustus 2025

121147

September 2025 t/m Augustus 2026

GEBRUIKERS

15153

September 2018 t/m Augustus 2019

29664

September 2019 t/m Augustus 2020

30988

September 2020 t/m Augustus 2021

31133

September 2021 t/m Augustus 2022

31806

September 2022 t/m Augustus 2023

41644

September 2023 t/m Augustus 2024

35953

September 2024 t/m Augustus 2025

57646

September 2025 t/m Augustus 2026

SOCIALS

volgers

4390
528

Vanuit de kennis en ervaring met mbomediawijs.nl heeft het practoraat een tweede open kennisplatform ontwikkeld: burgerschapmbo.nl. Het platform is ontwikkeld in samenwerking met het Expertisepunt Burgerschap MBO. Met dit platform brengen we onze eigen open leermaterialen en mbo-materialen van externe organisaties, zoals de Anne Frank Stichting, Bureau Burgerberaad en Fawaka, over burgerschap in het mbo samen op één centrale plek. De collectie bestaat inmiddels uit 113 open leermaterialen en 153 materialen van externe aanbieders.

De ontwikkeling van burgerschapmbo.nl bouwde voort op de behoefte aan een goed vindbare en toegankelijke plek waar mbo-docenten kennis en materialen over burgerschap kunnen vinden, delen en hergebruiken. Een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling was het structureren en ontsluiten van de collectie volgens de nieuwe kwalificatie-eisen voor burgerschap. Alle materialen zijn hierop ingedeeld, zodat docenten gericht kunnen zoeken naar materialen die aansluiten bij de actuele kwalificatie-eisen en de verschillende onderdelen van het burgerschapsonderwijs.

Burgerschapmbo.nl ging live op 14 oktober 2025 en vormt daarmee een nieuwe centrale plek voor kennisdeling en het delen en hergebruiken van materialen over burgerschap in het mbo.

Lessen

99

Extern aanbod

154

Overig

14

WEERGAVE

20568

September 2025 t/m Augustus 2026

GEBRUIKERS

4380

September 2025 t/m Augustus 2026

SOCIALS

volgers

1042

ONDERZOEKEN 2025 - 2026

Afgelopen studiejaar zijn er door onze onderzoeksdocenten in totaal 19 open leermaterialen gepubliceerd volgens bovenstaande richtlijnen. Hieronder volgt een overzicht van deze publicaties:

Prebunking

Deze kaartenset helpt studenten desinformatie beter te herkennen door hen vooraf kennis te laten maken met de vijf veelgebruikte desinformatiestrategieën.

  • Bram Jongejan
  • MBO College Hilversum | ROC van Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Gen Z

Ontdek wat er schuilgaat achter generalisaties over Gen Z. Studenten onderzoeken, delen en vertalen hun ervaringen naar een creatieve uiting. Zo ontstaat een startpunt voor het student-docentgesprek.

  • Judy Engel
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Nieuwsmijding

In deze les ontdek je hoe je nieuwsonderwerpen zo kunt aanbieden dat studenten minder aan nieuwsmijding doen, zich beter herkennen in het nieuws en daardoor meer betrokken hierbij raken.

  • Bettina Hohmann
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Nieuwsmijding

In deze voorbeeldles ontdek je hoe je nieuws herkenbaar en betekenisvol maakt voor studenten, zodat nieuwsmijding afneemt en betrokkenheid groeit.

  • Bettina Hohmann
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Telefoonfuik

Dit werkboek is ontworpen als instrument om het telefoongebruik van studenten inzichtelijk te maken. Door middel van gerichte opdrachten en reflectievragen analyseren studenten hun eigen gedrag.

  • Roy de Regt
  • Hout- en Meubileringscollege – Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Feedback gesprekstool

Docenten kunnen met behulp van de feedbackkaart feedbackmomenten effectiever vormgeven, waarbij studenten actief leren deelnemen en gerichter reflecteren op hun werk.

  • Veronique van Kimmenade
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Miro-tool: opbouw schoolbreed burgerschapscurriculum

Miro-tool waarmee vakgroepen burgerschap meer samenhang in hun curriculum kunnen creëren aan de hand van de kwalificatie-eisen.

  • Eva Müller
  • Mediacollege Amsterdam

Bekijk onderzoek ➡️

Online pesten

Uit het onderzoek blijkt dat open gesprekken belangrijker zijn dan studenten vertellen hoe ze zich moeten gedragen. Als studenten zich veilig voelen, kunnen problemen eerder worden herkend en ontstaat een positievere groepssfeer. Deze lessenserie helpt daarbij.

  • Ingeborg van der Stuijt
  • ROC van Amsterdam | MBO College West
Bekijk onderzoek ➡️

Inclusieve beroepscultuur

Deze les ondersteunt docenten en studenten bij het inclusief leren kennen van elkaars werkbehoeften binnen een beroepscontext.

  • Bram Barentsen
  • Hout- en Meubileringscollege – Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Telefoongebruik gesprekstool

‘De ideale dag’ is een speelse gesprekstool die SLB’ers helpt om met studenten in gesprek te gaan over hun telefoongebruik. Studenten krijgen inzicht in hun persoonlijke waarden, hun ideale dagindeling en welke waarden onder druk komen te staan door schermtijd.

  • Judy Engel
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Leidraad bij schurende gesprekken

Deze leidraad ondersteunt docenten bij het herkennen en signaleren van (mogelijk) democratie-ondermijnende uitspraken van studenten. De poster biedt concrete handvatten om deze uitspraken tijdig en op een professionele manier bespreekbaar te maken in de klas.

  • Bettina Hohmann
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Grenzen leren herkennen en aangeven

Studenten vinden het soms lastig om grenzen te herkennen bij zichzelf en bij anderen en ze vinden het ook lastig om die grenzen aan te geven. De online escaperoom gebruikt gamification om studenten op een interactieve en veilige manier te helpen hiermee

  • Myra Meinen
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Studenten kennisbank

In dit stappenplan vind je concrete handvatten om zelf (met de vakgroep) een kennisbank zo in te richten dat studenten zelfstandiger en op hun eigen tempo verder kunnen werken.

  • Leon van der Leer
  • Hout- en Meubileringscollege – Rotterdam
Bekijk onderzoek ➡️

Politieke oriëntatie & politiek zelfvertrouwen

Deze werksessies ondersteunen mbo-vakgroepen burgerschap bij het ontwikkelen van onderwijs dat de politieke oriëntatie, het politieke zelfvertrouwen en de participatievaardigheden van studenten versterkt.

  • Eva Müller
  • Mediacollege Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

AV-competenties in het AI-tijdperk

De opkomst van AI verandert het audiovisuele vak ingrijpend en vraagt om nieuwe kennis en competenties om als mediaprofessional toekomstbestendig te blijven.

  • Reinout Weebers
  • Mediacollege Amsterdam | Practoraat Het Nieuwe Kijken
Bekijk onderzoek ➡️

Reflectie op de praktijk

Tijdens je opleiding voer je eenvoudige en complexe praktijkhandelingen uit die verschillende vaardigheden vragen. In deze lessenserie leer je reflecteren op je eigen beroepsmatig handelen.

  • Bram Barentsen
  • Hout- en Meubileringscollege – Amsterdam
Bekijk onderzoek ➡️

De maatschappij zijn wij

  • Roy de Regt
  • Hout- en Meubileringscollege – Amsterdam

Anders kijken naar ADHD

  • Myra Meinen
  • Mediacollege Amsterdam

Vitaliteit

  • Maurice van Oostrom
  • Hout- en Meubileringscollege – Amsterdam

Online reacties

Colofon

Jaarverslag 2024-2025

Het Practoraat Mediawijsheid & Burgerschap is een samenwerking tussen:

  • Mediacollege Amsterdam
  • Hout- en Meubileringscollege
  • ROC van Amsterdam - Flevoland

Auteurs

Wouter van der Horst Jana van Mierlo Laura Schouten Renske van Assema

Met dank aan

Onderzoeksdocenten en onderwijskundigen van het practoraat