JAARVERSLAG 2025 - 2026 INLEIDING
Toen ik in 2020, midden in de coronapandemie, bij het practoraat Mediawijsheid & Burgerschap begon, verkeerde het onderwijs in crisismodus. Scholen waren gesloten en online les was vrijwel de enige manier om onze studenten onderwijs te bieden. Wat me uit die periode vooral is bijgebleven, is hoe onze onderzoeksdocenten direct klaarstonden om mbo-collega’s in het hele land te ondersteunen bij de overstap van fysiek naar digitaal onderwijs. Dankzij een groot aantal praktische videotutorials en andere open leermaterialen groeide het aanbod op mbomediawijs.nl snel. De coronacrisis ligt inmiddels achter ons, maar onze afhankelijkheid van digitale technologie in het onderwijs is alleen maar verder toegenomen. Tegelijk zag ik bij het practoraat een belangrijke verschuiving: het accent verschoof van het hoe naar het waarom. Naast praktische vragen over het gebruik van digitale tools kwam er meer aandacht voor hun invloed op het onderwijs en op onze studenten, en het onderwijs. Onze onderzoeksdocenten gingen de rol van digitale technologie steeds kritischer bevragen.
Dat is niet zo gek, want de invloed van digitale technologie op leren en op de ontwikkeling van jongeren roept vragen op die verder gaan dan alleen het gebruik van een tool. Ook geopolitieke spanningen, polarisatie, desinformatie en de toenemende integratie van kunstmatige intelligentie in het onderwijs vragen om kritisch onderzoek. Deze ontwikkelingen maken zichtbaar hoe nauw mediawijsheid en burgerschap met elkaar verbonden zijn. Die verbinding zien we terug in de onderzoeksthema’s van het afgelopen schooljaar. Een kleine selectie: Bram Jongejan richtte zich op prebunking, Ingeborg van der Stuijt op online pesten en Myra Meinen op het leren herkennen van grenzen. Bettina Hohmann werkte aan een leidraad voor schurende gesprekken en Eva Müller aan politieke oriëntatie en politiek zelfvertrouwen. Zoals altijd zijn al deze leermaterialen terug te vinden op mbomediawijs.nl, sinds oktober 2025 ook op burgerschapmbo.nl, een website die tot stand is gekomen in samenwerking met het Expertisepunt Burgerschap, van de MBO-raad.
- Wouter van der Horst Practor Mediawijsheid & Burgerschap